Hołôvna Svojim diêtium Artykuły Literatura Słovnik Zvukovyje skopy Zvežêteś z nami Svoja.org na Facebook
Svoja mova, svôj vybur, svôj los...
Svoja.org » Słovo na kažny deń
Słovo na kažny deń
Natisnuti, kob pobôlšyti...

Postanowiliśmy raz na dzień przypominać jakieś fajne słowo języka podlaskiego i w ten sposób próbować walczyć z naszą ogólną amnezją i obojętnością etatowych obrońców tożsamości białoruskiej (i ukraińskiej) na Podlasiu w stosunku do ich mowy ojczystej i matczystej.

Będziemy w zasadzie koncentrować się na słowach, które występują wyłącznie w gwarach podlaskich albo tylko w gwarach podlaskich i poleskich, zaś w językach literackich białoruskim i ukraińskim nie występują lub mają tam status regionalizmów.

Oprócz słowa podlaskiego z zaznaczonym akcentem będziemy podawać jego znaczenie/znaczenia w języku polskim oraz najbardziej typowe przykłady użycia w kontekście. Będziemy też wypisywać niektóre formy gramatyczne słowa, jeżeli nie są one oczywiste.

Strona „Słovo na kažny deń” jest ilustrowana dawnymi zdjęciami z Podlasia pochodzącymi w przeważającej większości ze zbiorów pana Marka Korniluka.

Dzisiaj przypominamy słowo języka podlaskiego Ruzdvó...

Ruzdvó

Ruzdvó — Narodzenie Chrystusa, Boże Narodzenie (7 stycznia).

Wyraz pochodny: ruzdvjaný (bożonarodzeniowy).

Użycie w kontekście: Pravosłávny na Pudlášy sviatkújut (práznujut) Ruzdvó po starómu stýli; koladnikí idút koladováti na péršy deń Ruzdvá.

Foto: Michał Kość.

Przy tej okazji postanowiliśmy przypomnieć podlaskie nazwy (ludowe) innych ważnych świąt prawosławnych w roku:

Błahoviêščanie — Zwiastowanie Przenajświętszej Bogurodzicy (7 kwietnia);

Čés(t)ny Krest — Podwyższenie Krzyża Pańskiego (27 września);

Hołovosiêka — Ścięcie Jana Chrzciciela (11 września);

Hrumníci — Spotkanie Pańskie (15 lutego);

Júryja — Wielkiego Męcznnika Jerzego Zwycięzcy (6 maja);

Kirýła i Mifódija — Świętych Cyryla i Metodego (24 maja);

Klečánie — Zesłanie Ducha Świętego na Apostołów (Pięćdziesiątnica) (50-ty dzień po Zmartwychwstaniu Pańskim);

Kreščénije — Chrzest Pański (19 stycznia);

Michajíła — Sobór Archanioła Michała i św. mocy niebios (21 listopada);

Petrá i Pávła — Świętych apostołów Piotra i Pawła (12 lipca);

Prečýsta — Narodzenie Przenajświętszej Bogurodzicy (21 września);

Pokróva — Święto Opieki Najświętszej Bogurodzicy (14 października);

Spása — Przemienienie Pańskie (19 sierpnia);

Spliênie — Zaśnięcie Przenajświętszej Bogurodzicy (28 sierpnia);

Velíkdeń — Wielkanoc, Zmartwychwstanie Pańskie (święto ruchome);

Vérbnicia — Wjazd Chrystusa do Jerozolimy (Niedziela Palmowa) (ostatnia niedziela przed rozpoczęciem Wielkiego Tygodnia);

VŠÉSTIE — Wniebowstąpienie Pańskie (40-ty dzień po Zmartwychwstaniu Pańskim);

Vvediénije/Vvediênie — Wprowadzenie Przenajświętszej Bogurodzicy do Świątyni (4 grudnia).

Jutro przypomnimy słowo Pudgavniáti.