Postanowiliśmy raz na dzień przypominać jakieś fajne słowo języka podlaskiego i w ten sposób próbować walczyć z naszą ogólną amnezją i obojętnością etatowych obrońców tożsamości białoruskiej (i ukraińskiej) na Podlasiu w stosunku do ich mowy ojczystej i matczystej.
Będziemy w zasadzie koncentrować się na słowach, które występują wyłącznie w gwarach podlaskich albo tylko w gwarach podlaskich i poleskich, zaś w językach literackich białoruskim i ukraińskim nie występują lub mają tam status regionalizmów.
Oprócz słowa podlaskiego z zaznaczonym akcentem będziemy podawać jego znaczenie/znaczenia w języku polskim oraz najbardziej typowe przykłady użycia w kontekście. Będziemy też wypisywać niektóre formy gramatyczne słowa, jeżeli nie są one oczywiste.
Strona „Słovo na kažny deń” jest ilustrowana dawnymi zdjęciami z Podlasia pochodzącymi w przeważającej większości ze zbiorów pana Marka Korniluka.
Dzisiaj przypominamy słowo języka podlaskiego Dúžy...
Dúžy
Dúžy — 1. silny, mocny; 2. zdrowy; w pełni sił.
Wyrazy pochodne: dužýzny (bardzo silny, mocarny); dúžatisie (siłować się, mocować się); dúžšati (odzyskiwać siły, zdrowieć, wracać do zdrowia).
Użycie w kontekście: dúžy čołoviêk méter kartópel na pléčach ponesé; vôn šče ne zusiêm dúžy pósli chvoróby; Kóla z Vániom pujšlí dúžatisie na pópłav; jak podúžšaješ, pojiêdemo v liês po klócy.
Słowo dúžy o podobnych znaczeniach występuje także w literackim słownictwie języka białoruskiego i ukraińskiego, a więc nie jest specjalnie podlaskie. Podajemy go tutaj jednak ze względu na to, że polski homonim „duży” znaczy coś innego, niż podlaski dúžy.
Jutro przypomnimy słowo Zhóniny.













