Postanowiliśmy raz na dzień przypominać jakieś fajne słowo języka podlaskiego i w ten sposób próbować walczyć z naszą ogólną amnezją i obojętnością etatowych obrońców tożsamości białoruskiej (i ukraińskiej) na Podlasiu w stosunku do ich mowy ojczystej i matczystej.
Będziemy w zasadzie koncentrować się na słowach, które występują wyłącznie w gwarach podlaskich albo tylko w gwarach podlaskich i poleskich, zaś w językach literackich białoruskim i ukraińskim nie występują lub mają tam status regionalizmów.
Oprócz słowa podlaskiego z zaznaczonym akcentem będziemy podawać jego znaczenie/znaczenia w języku polskim oraz najbardziej typowe przykłady użycia w kontekście. Będziemy też wypisywać niektóre formy gramatyczne słowa, jeżeli nie są one oczywiste.
Strona „Słovo na kažny deń” jest ilustrowana dawnymi zdjęciami z Podlasia pochodzącymi w przeważającej większości ze zbiorów pana Marka Korniluka.
Dzisiaj przypominamy słowo języka podlaskiego Varýti...
Varýti
Varýti — 1. gotować; kucharzyć; 2. (o pogodzie) doskwierać upałem, nękać skwarem.
Synonimy: 2. páryti, skváryti.
W drugim znaczeniu słowo varýti występuje tylko w formie trzeciej osoby liczby pojedyńczej: varýt. W pierwszym znaczeniu to słowo w trzeciej osobie liczby pojedyńczej w czasie teraźniejszym ma akcent na pierwszej sylabie: kuchárka váryt.
Frazeologizm: hołová ne váryt komúś — czyjaś głowa ciężko pracuje; ktoś ma ciężką głowę.
Użycie w kontekście: 1. žônka na snedánie navarýła kulešú z bétkami; 2. diś ciêły deń varýt, músit, búde došč; ja ne pómniu, kob łóni v siêtu póru tak varýło (páryło, skváryło).
Jutro przypomnimy słowo Boláčka.













