Słovo na kažny deń

☰

Svoja mova, svôj vybur, svôj los...

« mova interfejsu »

Svoja.org » Słovo na kažny deń

Słovo na kažny deń

Postanowiliśmy raz na dzień przypominać jakieś fajne słowo języka podlaskiego i w ten sposób próbować walczyć z naszą ogólną amnezją i obojętnością etatowych obrońców tożsamości białoruskiej (i ukraińskiej) na Podlasiu w stosunku do ich mowy ojczystej i matczystej.

Będziemy w zasadzie koncentrować się na słowach, które występują wyłącznie w gwarach podlaskich albo tylko w gwarach podlaskich i poleskich, zaś w językach literackich białoruskim i ukraińskim nie występują lub mają tam status regionalizmów.

Oprócz słowa podlaskiego z zaznaczonym akcentem będziemy podawać jego znaczenie/znaczenia w języku polskim oraz najbardziej typowe przykłady użycia w kontekście. Będziemy też wypisywać niektóre formy gramatyczne słowa, jeżeli nie są one oczywiste.

Strona „Słovo na kažny deń” jest ilustrowana dawnymi zdjęciami z Podlasia pochodzącymi w przeważającej większości ze zbiorów pana Marka Korniluka.

Dzisiaj przypominamy słowo języka podlaskiego Puvtretiá...

Puvtretiá

Puvtretiá — dwa/dwie i pół.

Puvtretiá to przedstawiciel archaicznych liczebników ułamkowych w języku podlaskim, które obecnie, za wyjątkiem liczebnika puvtorá (jeden/jedna/jedno i pół, półtora), wyszły z czynnego użycia.

Mnemotechniczna reguła tworzenia takich liczebników: liczebnik ułamkowy puv + liczebnik porządkowy w rodzaju żeńskim z przesuniętym akcentem na ostatnią sylabę.

Przykłady:

puv + trétia = puvtretiá (dwa/dwie i pół);

puv + četvérta = puvčetvertá (trzy i pół);

puv + pjáta = puvpjatá (cztery i pół);

puv + šósta = puvšostá (pięć i pół);

puv + desiáta = puvdesiatá (dziewięć i pół).

Jan Pietruczuk odnotowuje, że kiedy zapisywał miejscowe słownictwo w Kuraszewie w pierwszej połowie lat 1970-ch, mieszkańcy używali jeszcze liczebnika puvtorastá (150).

Jutro przypomnimy słowo Bróchati(sie).

vhoru storônki