Svoja.org » Hromada » Maksymiuk Jan » Pudlaśki hovôrki podług Ivana Ihnatiuka
Pudlaśki hovôrki podług Ivana Ihnatiuka
Natisnuti, kob pobôlšyti...

U knižci zmiêščano bôlš za 80 zapisuv žyvoho pudlaśkoho hovoru žyteluv z 25 pudlaśkich siôł

Jan Maksimjuk
1 červenia 2015

Zusiêm nedavno ja nabyv sobiê knižku „Українські говірки Південнога Підляшшя” (Episteme, Lublin 2013), u kotoruj narešti znajšov bôlš-menš povnu kartinu pudlaśkich hovôrok Puvdennoho Pudlaša.

Knižku napisav Ivan Ihnatiuk (1928-2013), pudlaśki ukrajinśki folkloryst i movoznaveć-amator, kotory v 1970-ch i 1980-ch litach zapisuvav razny rozkazy od najstarêjšych ludi na Puvdennum Pudlašy (u Vołodavśkum, Parčevśkum i Biłopudlaśkum poviêtach Lublinśkoho vojevôdstva).

U knižci zmiêščano bôlš za 80 zapisuv žyvoho pudlaśkoho hovoru žyteluv z 25 pudlaśkich siôł (najbôlš zapisuv autor zrobiv u svojôm rôdnum seliê Danciê v gmini Hanna Vołodavśkoho poviêtu).

Zapisy hovoru poperedžuje korotka autorśka charakterystyka fonetyčnych i morfologičnych pôznak puvdennopudlaśkich hovôrok, u kotoruj Ivan Ihatiuk podaje svoju klasyfikaciju, diêlačy hovôrki na 5 hrupuv (try hrupy hovôrok majut šče žyvych korystalnikuv, a dviê vže odmerli).

Korystajučysie dovoli skupovatoju informacijeju Ivana Ihnatiuka pro rozmiščenie puvdennopudlaśkich hovôrok, ja postaravsie zrobiti jich mapu. Opis koło mapy podaje jich hołôvny fonetyčny osoblivosti. Mapa pokazuje rozmiščenie hovôrok tôlko „zbôlšoho” – „z dokładnostieju do gminy”. Ale naveť u takôj formi, jak mniê zdajetsie, mapa daje nekiepśku ohulnu oryjentaciju v pejzažovi pudlaśkoji movy na Puvdennum Pudlašy.

Što ne menš važne za topografiju pudlaśkich hovôrok u knižci Ihnatiuka – to słovničok 533 pudlaśkich słôv, kotory vôn zmiščaje na kunciovi vydania. Słovničok pryhoditsie nam dla našoho vłasnoho pôlśko-pudlaśkoho słovnika. Za što ščêro diakujemo autorovi i vydavciam.

Kod siêtoji storônki » Nečytelny, pominiati na inšy...
Nečytelny, pominiati na inšy...Siêty kod treba perepisati v odpoviêdniu rubryku formulara, koli schočete vysłati komentar abo e-mail. Zarejestrovanym (i zalogovanym) korystalnikam ne treba vvoditi nijakich koduv (zarejestrovatisie na Svoja.org).
Komentarê (2) » Konverter » Pudlaśka klavijatura
Natisnuti, kob pokazati formular...Natisnuti, kob schovati formular... Napisati komentar
  • Usiê pola, kotory treba zapovniti, zaznačany *.
  • Anonimny komentarê publikujutsie posla akceptaciji administratora storônki.
  • Komentarê zarejestrovanych korystalnikuv ne vymahajut akceptaciji. Zarejestrovany korystalniki majut taksamo para dodatkovych fajnych funkcijuv.
  • » Praviła siêtoho sajtu

* Kod storônki:
 
Tomek
Comment
„Атлас української мови”
Komentar #1: 01-06-2015, 17:26:45
Cikavo zahlanuti pry nahodi do „Атласу української мови”. V mežach vašoji mapy ležat štyry miêstnosti opisany v siêtum atlasowi: Nosuv (numer 656), Kobylany (657), Stavki (658), Kryvoverba (659). Dosliêduvali jich Warchoł i Łesiów v 1965-1967 litach. Zhôdno z vašoju mapoju Nosuv povinion ležati v mežach „archaičnych” hovôrok, Kobylany i Stavki pravdopodobno v mežach „łuhovićkich”, a Kryvoverba deś na hranici „chmaćkich” i „połovićkich” (z dokładnostieju do vašych gmin to budut chutčêj hovôrki połovićki, ale ono same tam vystupili formy „chodylichmo”, „robylichmo”). Prytiahuje vvahu, što tôlko v mežach „archaičnoho” Nosova vystupili praktyčno vsiê našy najbôlš jaskravy pôznaki – same tam zapisano taku vymovu, jak šêst', vôjt, piêč, pamet, vôn, vôz, chvôst, rôh, porôh, u kunci – i tomu podôbne. U Kobylanach (47 kilometruv na schôd) praktyčno vže vsio zusiêm inačêj: vuz, chvust, stuł, ruh, poruh, vujt. Nakont infinityva, to vsiudy zanotovano tôlko takije formy, jak „sydity” čy „chodyty”. „Syditi” i „choditi” ne vystupało podôbno u siêtych štyroch puvdennych miêstnostiach, a tôlko až za Buhom – v Žerčyciach.
Jan Maksimjuk
Comment
Našy dyftongi podług Ihnatiuka
Komentar #2: 01-06-2015, 19:37:13
Faktyčno, našy dyftongi konsekventno vystupajut tôlko na "archajičnum" obšary. Ale Ihnatiuk odznačaje, što "menš" konsekventno vony vystupajut i na inšych obšarach. Naprykład, pro łuhovićki hovôrki vôn piše: "...v łuhovićkuj hovôrci na miêsti etymologičnoho /o/ u zakrytych składach vystupaje monoftong /i/, ale ne povnostieju. U zajmennikach takich jak mij, tvij vystupaje koliśni dyftong u^o, jak napr. mu^oj-moho, tvu^oj-tvojim, svu^oj-po svojomu". Tomu ja i v opisi svojiê mapy pokidav dyftongičnu vymovu, kob zaznačyti, što dyftongi je tam tože. Ja prosto podumav, što tam, de je vymova chodyty/robyty, ikavizm kštałtu tvij/mij je zjavoju samo soboju zrozumiêłoju...
Popravlany: 01-06-2015, 19:42:20 čerez Jan Maksimjuk