Svoja.org » Community » Maksymiuk Jan » Varunkovy vykazuvani: koli (b), kob, jak(by), se
Varunkovy vykazuvani: koli (b), kob, jak(by), se
Click to enlarge...

Koli b synovi dali urlop z vôjśka, to my mohli b zmołotiti za odin deń (foto luninec.hmarka.net)

Jan Maksimjuk
19 korostenia 2014

Prypuskný spósub (tryb przypuszczający/tryb warunkowy) — gramatyčna kategoryja, kotora vyražaje ne faktyčne diêjanie, a joho možlivosť, nepevnosť, nerealnosť abo varunkovosť u odnosinach do realnosti.

U pudlaśkuj movi siêtu kategoryju vykazujemo pry pomoščy osobovych formuv dijesłova v minułum časi i častki by (b): ja pujšov by, ty zrobiła b, vôn napisav by, vona popłakałasie b, my (vy, vony) oddychnuli b.

Nu, ničoho trudnoho ode nema. Ale trudnosti mohut zjavitisie, koli poprobuvati vžyvati siêtu kategoryju v składanozaléžnych skázach (zdaniach złożonych podrzędnie) i budovati tak zvany varunkóvy vykázuvani (okresy warunkowe). Tut je svojiê pudlaśki niuansy.

U varunkovych vykazuvaniach, kotory odnosiatsie do hipotetyčnoho (nerealnoho) diêjania v minułum časi abo do nepevnoho čy mało pravdopodôbnoho diêjania v teperyšnium abo buduščum časi, u zaležnum skazi my vžyvajemo złučniki koli b, kob, jakby (dijesłovy tut vžyvajutsie v formach minułoho času bez častki by (b)):

Koli b (kob, jakby) Vania ne siêv na motor z pjanym Petrom, to žyv by i po diś deń. (Nerealny varunok: Vania siêv i vony obadva z Petrom miêli vypadok i zabilisie.)

Koli b (kob, jakby) synovi dali urlop z vôjśka, to my mohli b zmołotiti za odin deń. (Małopravdopodôbny, choč i ne zusiêm nerealny varunok: chutčej za vsio synovi urlopu ne dadut, i nam dovedetsie mołotiti dovš, čym odin deń.)

Do vykazuvania diêjania, kotore šče ne nastupiło, ale vone zusiêm možlive abo velmi pravdopodôbne, vykorystovujemo złučniki koli, jak, se i dijesłovy v teperyšnium (buduščum) časi:

Koli (jak, se) pôjde došč, to ne pojiêdemo na łonku. (Nebo zachmaryłosie i my spodivajemosie došču z hodiny na hodinu.)

Koli (jak, se) chočeš jiêchati na tanci, to možeš uziati môj motor. (Ja baču tvoju ochvotu i tomu proponuju tobiê svôj motor.)

Se — to naš pudlaśki vynachôd dla vykazuvania varunku (u inšych słovjanśkich movach nema takoho varunkovoho złučnika).

Se tobiê treba, bery siêty sveder navse.

Se zobačyš joho na miêsti, skažy jomu, što diś do joho ne pryjdemo.

Nerealny varunki (što było b, koli b u minułum štoś odbyłosie po-inšomu) u pudlaśkuj movi možna vykazuvati i pry pomoščy tak zvanoho składanoho prypusknoho sposobu (trybu przypuszczającego złożonego). U takich konstrukcijach vystupajut dodatkovo formy byv by, była b, byli b:

Kob znav, što bude došč, to byv by raniêj siêno spratav. (Jan Petručuk)

Koli b vona vziała z soboju hrošy, to była b kupiła tyje čereviki napevno.

Byli b zabyli, kob ja ne pryhanuv. (Jan Petručuk)

Code of this page » Unreadable, generate another...
Unreadable, generate another...This code should be entered into an appropriate field of the form while sending a comment or an e-mail. Registered (and logged) users are not required to enter any codes (register to Svoja.org).
Comments (0) » Converter » Podlachian Keyboard
Click to show a form...Click to hide the form... Write a comment
  • All required fields are marked with *.
  • Anonymous comments are published after the approval of the site administrator.
  • Comments of registered users do not require the approval. Registered users also enjoy some additional and cool features.
  • » Rules of This Site

* Page code: